De risico’s van ‘zwart’ huispersoneel

Ben ik verplicht om mijn poetsvrouw te verzekeren? Wat zijn de risico’s van een ‘zwarte’ tuinman? Alles wat u altijd al wilde weten over zwartwerk, maar nooit durfde te vragen.

Frida Deceunynck

Ben ik verplicht om mijn huispersoneel te verzekeren?

Ja. Als u tegen betaling mensen tewerkstelt, wordt u als werkgever beschouwd en bent u wettelijk verplicht een arbeidsongevallenverzekering af te sluiten. Dat geldt ook als u een poetsvrouw, tuinman, babysit, … ‘in het zwart’ tewerkstelt. Met een arbeidsongevallenverzekering voor huispersoneel kunt u zich van deze verplichting kwijten. U kunt daarvoor in het klassieke verzekeringscircuit terecht. De minimum waarborgen van deze verplichte verzekering liggen wettelijk vast en zijn bij iedere verzekeraar identiek. De premie en de bijkomende service kunnen wel verschillen tussen de maatschappijen onderling.

Worden polissen voor huispersoneel doorgegeven aan de sociale zekerheid?

Neen, verzekeraars geven de polissen niet door aan de sociale zekerheid. Sinds 1 oktober 2014 zijn ze wel verplicht om de polissen arbeidsongevallen te melden aan Fedris, het vroegere Fonds voor Arbeidsongevallen. De databank wordt gebruikt om te controleren of iedere aangegeven tewerkstelling verzekerd is tegen arbeidsongevallen, maar het omgekeerde gebeurt in principe niet. Of met andere woorden: de databank wordt niet systematisch gebruikt om zwartwerk op te sporen.

Kan zwartwerk aan het licht komen als er een vergoeding wordt uitbetaald in het kader van een arbeidsongeval?

Ja, dat is mogelijk. De vergoedingen die worden uitgekeerd in het kader van een arbeidsongevallenverzekering, laten inderdaad enkele officiële sporen na. Als de uitbetaalde schadevergoeding hoger is dan 1.000 euro, ontvangt het slachtoffer automatisch een fiscale fiche, die in elektronische vorm ook naar fiscus gaat. Valt de activiteit die het slachtoffer uitvoerde onder toepassing van de sociale zekerheid, dan worden er bovendien RSZ-bijdragen ingehouden door de verzekeraar. Die worden doorgestort naar de sociale zekerheid. Hiervoor baseert de verzekeraar zich op de informatie die op de aangifte staat.

Een tuinman of een klusjesdienst kunt u niet met dienstencheques betalen

Anderzijds riskeert zwartwerk naar aanleiding van een arbeidsongeval ook aan het licht te komen als er geen verzekering werd afgesloten. Als het slachtoffer zich meldt, keert Fedris in de hoedanigheid van waarborgfonds de wettelijke vergoeding uit. Die wordt vervolgens verhaald op de werkgever, eventueel verhoogd met een boete. Ook in dit scenario is er vanaf 1.000 euro aangifte bij de fiscus en ontstaat er een link naar de sociale zekerheid als de uitgeoefende activiteit onderworpen was aan RSZ.

Welke activiteiten zijn onderworpen aan RSZ?

Sinds 1 oktober 2014 is in principe alle manuele huisarbeid, gaande van poetsen en tuinonderhoud tot occasionele klusjes, onderworpen aan RSZ, ongeacht het aantal gepresteerde uren per week. Er geldt enkel nog een uitzondering voor niet-manuele (of intellectuele) arbeid die occasioneel wordt uitgevoerd gedurende maximaal 8 uur per week. Denk bijvoorbeeld aan een babysit of gezelschapsdame. Deze activiteiten vallen niet onder de sociale zekerheid, maar u bent wel verplicht om hiervoor een arbeidsongevallenverzekering af te sluiten.

Is het een optie om mijn poetsvrouw of tuinman officieel in te schrijven bij de RSZ?

Wie zich op dat pad begeeft, komt gegarandeerd Kafka tegen. Sociale aangiften kunnen in principe alleen nog elektronisch ingediend worden door bedrijven of via een sociaal secretariaat. Bovendien is het gunstige sociaal statuut voor huispersoneel afgeschaft, waardoor nu dezelfde voorwaarden en bijdragen gelden als voor gewone werknemers.

Voor welbepaalde diensten – poetsen, wassen, strijken, boodschappen doen, occasionele naaiwerken of maaltijden bereiden – is tewerkstelling met dienstencheques een oplossing. Daarmee bent u automatisch in regel voor de sociale zekerheid en hoeft u ook geen arbeidsongevallenverzekering meer af te sluiten. Een tuinman of een klusjesdienst kunt u echter niet met dienstencheques betalen. Met een arbeidsongevallenverzekering kunt u de risico’s van zwartwerk wel beperken.

Hoeveel kost een arbeidsongevallenverzekering voor huispersoneel?

Bij AG Insurance betaalt u hiervoor een premie van 50,19 euro per jaar. Daarmee is automatisch al uw huispersoneel verzekerd, ongeacht of het onderworpen is aan RSZ. Belfius Insurance (DVV) maakt een onderscheid volgens het type van huispersoneel dat verzekerd moet worden. Wilt u bijvoorbeeld een poetsvrouw verzekeren plus occasioneel personeel (bv. een babysit, occasionele hulp bij een lentefeest, …), dan betaalt u 76,30 euro per jaar. Wilt u alleen personeel verzekeren dat niet onderworpen is aan RSZ, dan komt de premie op 89,44 euro per jaar.

Welke risico’s zijn gedekt door een arbeidsongevallenverzekering voor huispersoneel?

Zowel ongevallen onderweg van of naar uw woning als arbeidsongevallen op het werk zelf zijn gedekt. Er is een schadevergoeding voorzien voor de medische kosten na een ongeval en voor het loonverlies bij tijdelijke werkonbekwaamheid. Bij definitieve arbeidsongeschiktheid of overlijden betaalt de verzekeraar een rente uit gedurende de contractueel bepaalde periode. Dag kan bijvoorbeeld tot aan de pensioenleeftijd zijn.

Materiële schade, zoals kapotte kledij, een beschadigd voertuig of een gebroken Chinese vaas, wordt niet vergoed. Ook schade die door uw werknemer wordt toegebracht aan derden, is niet verzekerd. Hiervoor kan eventueel wel uw familiale verzekering tussenbeide komen.

 

Bron: De Standaard (www.standaard.be)